De Energiewet 1.0: deel 2

Meer bescherming voor eindafnemers

In dit deel 2 van de blog reeks De Energiewet 1.0., staat de eindafnemer centraal.

Met het wetsvoorstel worden meer mogelijkheden geboden om als afnemer actief te worden op de elektriciteits- (of gas) markt. Tegelijkertijd wordt ook deze afnemer meer beschermd. Het uiteindelijke doel hiervan is dat zoveel mogelijk partijen en juist ook consumenten, hun bijdrage kunnen gaan leveren aan een duurzamere energievoorziening. Omdat alle huishoudens samen goed zijn voor grofweg een derde van al het energieverbruik, kunnen zij het verschil maken is de gedachte.

Wat is een actieve afnemer?

Een afnemer is een natuurlijk of rechtspersoon die is aangesloten op het systeem en die elektriciteit (of gas) koopt voor eigen gebruik. Een actieve afnemer is een afnemer die actief deelneemt aan de markt. Om een paar voorbeelden te noemen: hij mag zelfstandig of in groepsverband bijvoorbeeld energie opwekken, hij kan zijn eigen opslagcapaciteit ( bijvoorbeeld de batterij van zijn elektrische auto) ter beschikking stellen aan een intermediair die deze capaciteit in de markt zet, met meerdere leveranciers een overeenkomst sluiten of deelnemen aan een zogenaamde energiegemeenschap.

Aandacht voor bijzondere groep eindafnemers

Huishoudens, kleine ondernemingen en micro ondernemingen

Een groep eindafnemers die bijzondere aandacht krijgt zijn de huishoudens, kleine ondernemingen en micro ondernemingen. Een onderneming kwalificeert als kleine onderneming als er minder dan vijftig werknemers werkzaam zijn en de jaaromzet of het jaarlijks balanstotaal ten hoogste 10 miljoen EU is en die elektriciteit of gas koopt voor eigen gebruik. Een onderneming met minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of jaarlijks balanstotaal van ten hoogste 2 miljoen EU en die elektriciteit of gas koopt voor eigen gebruik wordt aangemerkt als een micro onderneming.

Geen overstapvergoeding

De zogenaamde overstapvergoeding die kleinverbruikers momenteel betalen als ze naar een andere leverancier willen, mag niet meer in rekening worden gebracht bij huishoudens, kleine ondernemingen en micro ondernemingen, zo bepaalt het wetsvoorstel. Wel mag er nog een opzegvergoeding in rekening worden gebracht, maar deze moet evenredig zijn en niet meer bedragen dan het rechtsreeks economisch verlies dat de leverancier (of aggregator) lijdt als gevolg van het opzeggen van de leveringsovereenkomst met desbetreffende afnemer. Over de precieze hoogte van de opzegvergoeding zullen in lagere regelgeving nog nadere regels worden uitgewerkt.

Uitbreiding reikwijdte consumentenbescherming

In het Burgerlijk Wetboek is ten aanzien van koop door consumenten een algemeen beschermingsregime opgenomen. Huishoudelijk afnemers vallen onder deze groep. Dit zijn namelijk ‘natuurlijk personen die niet handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf’. Echter de micro ondernemingen vallen niet onder dit generieke consumentenrecht voor zover zij als professionele partij beroeps- of bedrijfsmatig handelen. Als zij een overeenkomst sluiten voor doeleinden in de privé sfeer is dit anders. Dan is hun positie vergelijkbaar met die van consumenten. Ditzelfde geldt bij overeenkomsten die deels binnen en deels buiten de privé sfeer liggen en het beroeps- of bedrijfsmatig karakter ervan zo beperkt is dat het niet overheerst. U kunt zich voorstellen dat hierover onduidelijkheid kan bestaan of een micro ondernemer nu wel of geen consumentenbescherming geniet.

Om helderheid te scheppen, is in het wetsvoorstel voorgesteld om een aantal bepalingen die van toepassing zijn op overeenkomsten tussen een onderneming en een consument ook op overeenkomsten gesloten tussen een leverancier van elektriciteit of gas en een micro onderneming van toepassing te laten zijn, zoals:

1. De leveringscontracten zullen transparante voorwaarden moeten bevatten en de facturen voldoende informatie over de geleverde elektriciteit en het verbruik.

2. Het wetsvoorstel biedt een expliciete bescherming tegen oneerlijke of misleidende verkoopmethoden die ten aanzien van alle eindafnemers geldt. Deze bepaling is dus breder dan de bepalingen inzake oneerlijke handelspraktijken uit het Burgerlijk Wetboek die alleen voor van consumenten gelden.

3. Micro ondernemingen hebben het recht om een reeds gesloten overeenkomst binnen een bepaalde termijn te kunnen herroepen.

4. Bepaalde bepalingen uit een leveringsovereenkomst kunnen worden vermoed of geacht nietig te zijn.

Conclusie

Genoemde veranderingen bieden slechts een randvoorwaarde om de energiemarkt te veranderen, lees duurzamer te maken. We zijn er natuurlijk nog lang niet. In de eerste plaats zal het wetsvoorstel nog wet moeten worden. Ook zijn er nog technische uitdagingen. Maar alle beetjes helpen..